اعتکاف و احکام آن

اعتکاف‌

اعتکاف عبارت است از ماندن در مسجد و درنگ در آن به قصد اینکه با آن بندگى خدا نماید و لازم نیست نیّت عبادت دیگرى غیر از ماندن در مسجد به آن ضمیمه شود، اگر چه احتیاط مستحب است و اعتکاف ذاتا و در اصل شرع اسلام مستحب است و گاهى انجام آن به خاطر نذر یا عهد یا قسم یا اجاره و مانند آن واجب مى‌شود. و در هر زمانى که‌ روزه گرفتن صحیح باشد، اعتکاف نیز صحیح است، ولى بافضیلت‌ترین اوقات آن ماه رمضان است و برترین ایام ماه رمضان دهه آخر آن است .[1]

شرایط اعتکاف‌

اول: عقل

دوّم: نیّت که باید برای رضای خدا وقربتا الی الله باشد

سوّم: روزه گرفتن ‌ پس اعتکاف بدون روزه صحیح نیست و لازم نیست که روزه براى اعتکاف باشد، بلکه روزۀ غیر اعتکاف هم کفایت مى‌کند، چه واجب باشد،(مثل ماه رمضان ) چه مستحب، خواه براى خودش انجام دهد و خواه از دیگرى به عهده گرفته باشد،(مثلا اجیر شده که قضای میتی را بجا بیاورد)

چهارم: اعتکاف باید کمتر از سه روز و شبهاى ما بین آنها نباشد‌ (بنا براین اگر قبل از اذان روز اول وارد محل اعتکاف شود و تا اذان روز سوم بماند کفایت می کند که می شود دوشب و سه روز)

پنجم: آنکه اعتکاف در یکى از مساجد چهارگانه- مسجد الحرام، مسجد النبى (صلّى اللّه علیه و آله) مسجد کوفه و مسجد بصره- باشد‌و در غیر این مساجد محلّ اشکال است، پس در سایر مساجد جامع بنابر احتیاط واجب باید به قصد رجاء و احتمال مطلوبیّت آورده شود اما در غیر مساجد جامع، مانند مسجد قبیله یا بازار جایز نیست.

سوال اعتکاف در مسجد دانشگاه چگونه است

همه مراجع (به جز آیت الله خامنه‏اى):  اعتکاف در مسجد دانشگاه صحیح نیست

آیه اللَّه خامنه‏اى:  به قصد رجا اشکال ندارد

 

ششم: اذن کسى که اذنش معتبر است، (مانند شوهر نسبت به زن اگر اعتکاف با حق شوهر منافات داشته باشد بنابر احتیاط واجب )و مانند پدر و مادر نسبت به فرزندشان اگر باعث اذیّت آنان باشد وگرنه اذن آنان معتبر نیست).

هفتم: استمرار داشتن ماندن در مسجد‌ بنابراین اگر عمدا و با اختیار براى غیر آن جهاتى که بیرون رفتن را تجویز مى‌کند از مسجد بیرون رود، اعتکاف باطل مى‌شود اگر چه جاهل به حکم باشد. البته اگر از روى فراموشى یا اکراه بیرون رود، باطل نمى‌شود و همچنین است اگر به حکم عقل یا شرع و یا به حسب متعارف ناچار باشد و بیرون رود، مانند اینکه قضاى حاجت، بول یا غایط کند و یا براى غسل جنابت و مانند اینها خارج شود (اعتکافش باطل نمى‌شود)

احکام اعتکاف

بر کسى که اعتکاف مى‌کند، چند چیز حرام است

1 - مباشرت زنها با جماع و لمس کردن و بوسیدن از روى شهوت، بلکه این کارها اعتکاف را باطل مى‌کند و بین مردان و زنان فرقى نیست. بنابراین، این کارها بر زنى که اعتکاف کرده، نیز حرام است.

۲- استمناء بنابر احتیاط واجب.و از جمله آنها است

۳-  بوییدن بوى خوش و ریاحین براى لذّت بردن، پس اگر کسى فاقد حسّ بویایى باشد از این حکم خارج است.

۴-   خریدوفروش و بنابر احتیاط (واجب) سایر انواع کسب و تجارت را نیز باید ترک کند، مثل صلح، اجاره و غیر آنها.

۵- مجادله و نزاع در امر دنیوى یا دینى اگر به خاطر غلبه کردن بر طرف مقابل و اظهار فضیلت باشد، بنابراین اگر به خاطر اظهار حق و برگرداندن طرف از اشتباه باشد اشکالى ندارد.


[1]  تحریر الوسیلة - ترجمه، ج‌1، ص: 557‌ 

/ 1 نظر / 22 بازدید